1 É nuu ke ko yítà-gɔ̀ɔ̀ sì ke kó ló Itali lùu gi-wùn' yaa à bhà, le wó Pɔli leni kààso gi-mɛ̀ɛ̀ bhɛ́i kemò maakpɔ' kapitɛni do ke' wó nuu à leeà Zuliu à bhà le. Wɔlɔm-mɛ̀ɛ̀bòà sɔ́ya kpulu kpáa ye' wó nuu à leeà wo gwilinɛ Sezaa leng pe sɔ́ya kpulu láà, àng wunlé-mɛ̀ɛ̀ do ke' nuu Zuliu láà à gá le. 2 Ko lóyè ké daa' Adalamiti-mɛ̀ɛ̀bòà yítà-gɔ̀ɔ̀ do ke gi, le kó lo' yí zué le. Masedoni-mii ke' wó nuu à leeà Alisitaki, ke è go Tesaloni láà, e nuu táá kpɔ́à ko wɛì. Sée yítà-gɔ̀ɔ̀ láà à dɔlɔ̀ kpúnglé Azi-pɛ̀ɛ̀ kemò gbɛ̀ɛɛlé-wùn ké nuu bhe. 3 Kó go' Sezalee, à pe tàalà' bhɔ', le kó waa' Sidon le. Zuliu ké nuu Pɔli kún-à sɛ̀a. Ale kɛɛ le kó bo' waaá bhi, le é e kɔɔ go' à zì, ke è ló zin-i e dɔ́mabò' nuu bhi àng lià, ke wò nù à légba sɛ̀a le. 4 Kó go' bhi, kó gie' yítà-gɔ̀ɔ̀ gi Sipɛlɛ sɛ́ɛ́ nai gi wàà wɛ̂ɛ' nuu' wo' ko tà láà à-wùn gi. 5 Kɔ̀ɔ̀yí gbaan ye' è zin Silisi sɛ́ɛ́ ni Panfili sɛ́ɛ́ bhà láà, kó à kaan', le kó waa' Mila gbɛ̀ɛɛlé Lisi sɛ́ɛ́ gi le. 6 Kó bo' zinnáá bhi, le kapitɛni láà é Alesandili-mɛ̀ɛ̀bòà yítà-gɔ̀ɔ̀ do ye', ke e lóii Itali lùu gi, le é ko daa' à gi le. 7 Kó go' bhi, yáángɛɛn kpe ké gie', ke koà yítà-gɔ̀ɔ̀ àa mɔɔ táá-á váánlé. A-wùn gi, sánni kó waa Kinide gbɛ̀ɛɛlé, ke ko wɛ̀ilèè' gó miniminiyèa. Kɛ́ wàà wɛ̂ɛ' nuu' wo' ko tà, ke kwáá nuu lò liélé tɩnggbɩɩle-lèè yeà à nɛ̀ láà, le kó bɔ' yí zué-sɛ̀ɛ̀ kpáa' wò à lee Kɛlɛti láà à zɔ́ɔ́ bhà za le. À zɔ́ɔ́ ye' kó bɔ' à bhà za láà, wo à lee wo Salomɔnɛ. Kó gie' bhi, le kó lo' Kɛlɛti sɛ́ɛ́ láà à zele, le kó bɔ' à kpúng pé dɔ́ɔ̀nle le. 8 Ko wɛ̀ilèè ké go' miniminiyèa giè Kɛlɛti sɛ́ɛ́ láà à kpúng pé-yè bhà, le kó nuu waaà lɛngge' wò à lee wo Yítà-Gɔ̀ɔ̀ Dɔlɔ́-Lèè Sɛ̀ láà à gi Lazee-pɛ̀ɛ̀ maabhà le. 9 Ko dàà táá-zàa lɔ̀ɔ́' woo mɔ, le bha' woo gie ko tà bháalé, le yítà-gɔ̀ɔ̀ táásí-lèè' woo tó zigó yóoá le. Atoosiwo e nuu kwɛi, ke súng ye' wò à waa wàà-là ban zigó tée gi láà, à bha' woo gie. Pɔli' à tò- liélé àle gi, le é à daa' àng zʋʋ bhà ye: 10 Miɔnbò, án lɛgaa' sɛ́iinlé, kó táá do' sí-ii yítà-gɔ̀ɔ̀ gi é, à lé àa yaaii bhiá, ke kwáá kpɔ́yèa naa yóo lé, ɛ́ɛ́n ke pɔngge kpáa ke àa sieyèa ko bhà. Yàa tó lefienɛ́ woii yítà-gɔ̀ɔ̀ ni à gi-gbà lengdoà wún-á, kɛ́ bhaamɛ̀ɛ̀ yáányèbò tó ko pe ké daaà à gi. 11 Kɛ́ kapitɛni láà àle kpɔ́yè ké nuu yítà-gɔ̀ɔ̀-mɛ̀ɛ̀ ni à létáásí-mɛ̀ɛ̀ lé, le òo tóló dɔ Pɔli-le wʋʋ bhà le. 12 Sée Lazee-pɛ̀ɛ̀ maabhà-lèè' wó nuu bhi láà, yàa nuu zí níní waa bha bhɔ̀ mɛ̂ɛ bhà-lèè-le sɛ̀a. A-wùn gi, bhaamɛ̀ɛ̀ bɛ́ɛ́-lèè tó wʋʋ ké mɔɔ' lò liélé-yè bhà. Wo nuu wɩ́ɩ́à wo: wó ló, ke wó wàà Feniki-yè gidan, ke níní waa pe wááti láà, wó à kɛ̂ɛ bhi' wo le. Feniki-lèè láà, Kɛlɛti sɛ́ɛ́ gi-mɛ̀ɛ̀bòà yítà-gɔ̀ɔ̀ dɔlɔ́ lé-lèè do ke' à gá le. À lé-zàà do ké yáándaaá yáìngiáán wia za, le à dini' zí yáándaaá yáìngiáán lɛa za le. Wàà kpókpó yàà àngbhà yítà-gɔ̀ɔ̀ bhà-kɔ̀ɔ̀ 13 Wó à gaa' wo: wàànɛ́ ke ké góii yáìngiáán wia za laá, le wó sɔɔ' wo zʋʋgɔɔn-à wo: wo kɔɔ ké mɔɔà yíiín lò bhi-yè bhà le. Wó walà- àlei, le wó gie' Kɛlɛti sɛ́ɛ́ kpúng pé kilíílé le. 14 Kɛ́ à gi òo mɔ́, le wàà kpókpó' è go yáánwoloá yáìngiáán lɛa za, ke wò à lee Elakilon láà, é wolo' tɔɔn gbaan gi, le é sɔɔ' gieà vúvúlé le. 15 Yítà-gɔ̀ɔ̀ láà, wàà' à sì- àlei, ke àa mɔɔii dɔá à gɔ̀n koo le. A-wùn gi, kó ko bo' yítà-gɔ̀ɔ̀ wɛ̂ɛ gó-wùn-a, le é lo' nà koá wàà wɛ̂ɛ tà za do le. 16 Kɛ́ kó nuu gieà váánlé yí zué sɛ́ɛ́nɛ́ pɩ́ɩ́nɛ́ ke' wò à lee Kooda láà à nai gi, gólónɛ́ ye' à bhɛɛ- to dɔyèa yítà-gɔ̀ɔ̀ leng bhà kɔɔ zʋʋ kpɔ́á láà, à ko kɔɔ tayè ké gbɔɔn' bháalé. 17 Wó bo' gólónɛ́ láà à tɔnngá, ke wò à kpáá tɛ́nglà, le wó yítà-gɔ̀ɔ̀ lekini tàkun' bhɛɛ́ɛ́á, ke è tó kuluyèa kelemangle le. Wó bo', le wó à wɛ̂ɛlé-gbàà yɔɔ', ke wo súóii wo: wòo lóà pɛlɛi kɛɛn tà-lèèbò' wò à lee Silitu láà à ke tà le. E nuu kwɛi, ke wàà- ko sí lesósó' woii le. 18 À tàalà' bhɔ', ke wàà bháa ké tuàn ko bhà kpókpóá, wo gbábò' nuu yítà-gɔ̀ɔ̀ gi láà à kemò wɛin', 19 le à pe tàalà' bhɔ', wó zí à mɔ̀ng-baa-pɔ̀ɔ̀nbò tó wɛin' wo lekini kɔ̀ɔ̀bhà le. 20 Yáángɛɛn kpulu ke ké gie', ke yáán ni mɛɛ́ɛ́bò ke àa lébhɔ koo. É nuu kwɛi ke wàà gieyè' tó suu' wo kpókpóá é, è nù pe é yɔ́n bhi, ke ko zʋʋ àa tuàn ko la-wùn-le kekekèkeá koo. 21 Kó mɔ' kwɛi pingpingle, ke kwáá pɔɔn bhɛlɛ. É kɛɛ' kwɛi, le Pɔli' dɔ' gɛɛn bhà àng kpe gi, le é wɩɩ' ye: Miɔnbò, ká woo nù ka tóló dɔà án n pe mainɛ́' daa' fɔ́ɔ́lé láà à bhà, ke káó woo gó Kɛlɛti sɛ́ɛ́ gi nàa yítà-gɔ̀ɔ̀ é à gá laá, kwáá woo dɔii naa yóo é à lé tenglé kwɛi, sée pɔɔn àa woo zí sieii ko bhà kwɛpɛ́lɛ. 22 Kɛ́ le a tó kwɛi tò laá, kà dɔ' wo gbáágbààa ke ká ka zʋʋ gbaan le. Atoosiwo mɛnggemɛ̀ngge wunbílí àa tóii à gi ka kpe gi. Yítà-gɔ̀ɔ̀ lengdo' sieà le. 23 Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: an Aatana' à peá, ke an à lɔ̀ɔ̀kɛɛ láà, àbhà kɩ́ɩ́la do ké nu' n pé tenglé gbɛi gi, 24 le é wɩɩ' n nɛ̀ ye: Pɔli, miá súó. A-lèè ké à bhà ke í waa gwilinɛ Sezaa zué. È gò' àle gi, mɛ̂ɛ páipái' wó i pé yítà-gɔ̀ɔ̀ gi zé é, Aatana ké gɛ̀ilɛ tóà, le àng tó- la i-wùn gi le. 25 A-wùn gi, miɔnbò, kwàa ko zʋʋ gbaan' wo do le. Atoosiwo n kpɔ́yè ké à lé ma: Aatana' à peyèa n nɛ̀ kɔɔ' gi láà, e à kɛɛà à-kɔ̀i. 26 È gò' àle gi, à gàn ké n yàan ma: yítà-gɔ̀ɔ̀' kó à gi é, è pɛlɛà yí zué-sɛ̀ɛ̀ do ke' tà le. Pɔli' wʋʋ' pe' àng nɛ̀, àle nuu lɛ́ɛ. 27 Wàà láà à gieyè yáángɛɛn buu-ni-wɛ́ɛ́-yisɛ nàà-kwèèi' bhɔ', ke e tuàn ko lébilià zía ni zía Adilia-kɔ̀ɔ̀yí tà, le koà yítà-gɔ̀ɔ̀ gi-bhààlá kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò' à súnmago' gbɛi zué wo: kwéé waa sɛ́ɛ́ ke maabhà kúlúá le. 28 Wó pɔɔn dàn- yí bhà àlei, le wó à-tùlé ye' wo: à wɛ́ɛ́ dɔ̀gi' tó mɛ́ɛtɛlɛ kuà-yaka-ni-wɛ́ɛ́-saapiilɛá. Wó bo' yɔ́nnɛ́ ke woá liélé, le wó à dan dɛ́ɛ ke wo', le wó à ye' wo: à wɛ́ɛ́ dɔ̀gi paán' tó mɛ́ɛtɛlɛ kuà-piilɛ-ni-wɛ́ɛ́-saakaá le. 29 Wó nuu súó' woà lò gbaan-i yí wɛ́ɛ́-gwɛ̀gɔ̀ɔ̀nbò bhà-wùn-a láà, le wó yítà-gɔ̀ɔ̀ dɔlɔ̀ à bhà-pɛ̀ɛ́ɛ́ yisɛ si' à zi gi, le wó à yɔɔ' yí wɛ́ɛ́ le. Wó bo' à dɔlɔ́á, àng zʋʋ ké nuu dun-à, wo: lee- kpɔɔ váánlé. 30 Kɛ́ yítà-gɔ̀ɔ̀ gi-bhààlá kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò' nuu bhi láà, wo nuu bàlàsí-lèè guoà. Wó nùù gólónɛ́ poo à yɔɔà yí tà àle gi, ke wo wɩ́ɩ́ii wo: Wóò bɔ' wo nà à gá yítà-gɔ̀ɔ̀ lekini lélé, ke wó nù à dɔlɔ̀ à bhà-pɔ̀ɔ̀nbò gbaan kpókpóá le. 31 Kɛ́ le Pɔli' wɩɩ' kapitɛni ni sɔ́yabò nɛ̀ ye: Mɛ̂ɛbò é wòo tò' yítà-gɔ̀ɔ̀ é à gi, ka lekini ka wunbílí àa góii à gi. 32 Sɔ́yabò' àle ma', wo gólónɛ́ láà à bhɛɛ káán' wo', le wó à gifɩɩ dala' yí bhà le. 33 Wó nuu dɔlɔ́à lee kpɔɔyè gɔ̀n tée' gi láà, le Pɔli' mɛnó zʋʋ gbaan' lígó-wùn-a ye: Ká zin' yaayèa síka tà, à yáángɛɛn buu-ni-wɛ́ɛ́-yisɛnàà' tenglé le. Ká daa' ka gwílé fɩɩá kwɛi flúúlé, à lɔ̀ɔ́' mɔ́, ke káá pɔnggepɔ̀ngge bhɛlɛ. 34 A-wùn gi, an bhài' woii ka zì, ke ká pɔɔn bhɛlɛ tò le. Atoosiwo sìnma' to mɛ̂ɛ níiá le. Ka àle kɛ̀ɛ̀', wúnggewùngge àa káán-ii ka lé. 35 É bo' àle peá kwɛi, e búlù sí' wo', le é à gi-bèaan waa' Aatana nɛ̀ mɛnó yàan bhi, le é à tu kaan', le é sɔɔ' à bhɛlɛà le. 36 Wó à-lèè ye', le àng tó páipái zʋʋi' gbaan', le wó sɔɔ' pɔɔn bhɛlɛà le. 37 Mɛ̂ɛ' kó nuu yítà-gɔ̀ɔ̀ láà à gi, konó bànkétàyè ké nuu bhaamɛ̀ɛ̀ yílí kàin piilɛ kɔɔ-saapiilɛ-ni-wɛ́ɛ́-saado. 38 Ang tó' bo' kán-á, le wó sìnma-gbà paán wɛin' kɔ̀ɔ̀yí bhà, ke yítà-gɔ̀ɔ̀- nù tó fiáfiànɛ́ keá le. Yítà-gɔ̀ɔ̀ pɛlɛ-kɔ̀ɔ̀ 39 Lee' bo' kpɔɔá, sɛ́ɛ́' é nuu àng lélé láà, wòo à dɔn, kɛ́ wo yáánpa' kɔ̀ɔ̀yí gbaan yɔ̀n sɛ́ɛ́ zué-lèè ke bhà, ke kɛɛn dénggbá ké kpɔ́yèa à kpúnglé. Le wó à yaa' ké bhà wo: wó wo gi tóà kpókpóá, ke wo kɔɔ- mɔ̀ɔ̀' à bhà, wó waa nàa yítà-gɔ̀ɔ̀ láà à gá bhi-le bhà le. 40 Wo à dɔlɔ̀ à bhà-pɛ̀ɛ́ɛ́ tó bhɛɛ kaan', ke wò à tó yí bhà, le wó zí yítà-gɔ̀ɔ̀ wɛ̂ɛ gòa-pɔ̀ɔ̀nbò bhɛɛ gipolo', le wó yítà-gɔ̀ɔ̀ wɛ̂ɛ lé-gbàà' é nuu liélé láà à polo' wàà wɛ̂ɛ tà, le wó wɛ̂ɛ dɔ' à gi kpúnglé-zàà láà à gá le. 41 Kɛ́ le wó gbaan' kɛɛn ting bhà yí mia piilɛ finibhà, le wó yítà-gɔ̀ɔ̀ láà à to' bhi, ke ya naa le. À zɔ́ɔ́ liéléyè ké nuu sɔɔyèa kɛɛn gi dɔ́ɔ́n-á, le àa nuu góà gbóló gi koo le. É kɛɛii kwɛi láà, ke kɔ̀ɔ̀yí tɔɔn dɔyè bháa ké lóii à zi-zàà pééá à gi ziàn. 42 É kɛɛ' kwɛi. le sɔ́yabò' yààkébhà kɛɛ' wo: wó kààso gi-mɛ̀ɛ̀bò zɛ, ke àng ke wòo nù yí gó, ke wò bàlàsí le. 43 Kɛ́ àngbhà kapitɛni-le àa nuu' wo' à pé ye: wò Pɔli zɛ láà, le òo wɩ́ɩ́ à bhà àng gɔ̀n, ke wò à kɛ̂ɛ kwɛi, le é wɩɩ' ye: Mɛ̂ɛ yemò' wò dɔn yí góá, àngle fɔ́ɔ́lé- maa yí tà, ke wò waa yí kpúnglé le. Shipwreck Lear 126 44 Le é zí wɩɩ' mɛ̂ɛ paánbò nɛ̀ ye: àng lekini wò zinná yí bhà, ke wò kɔɔ yele yílí pɛ́ɛ́n gbɛ́ɛ́gbɛ́ɛ́bò leni yítà-gɔ̀ɔ̀ pɛ́ɛ́n kemò bhà le. Wó à kɛɛ' kwɛi, àng tó páipái ké zinna' sɛ́ɛ́ bhà kɛ́nɛ́kɛ́nɛ́á.