1 À pèló wo: mɛ̂ɛ' wó daaii Yesu wɛì, ke é ziàn àng zúlúii, wo tóii kpeá Záàn-à kàlengbò bhà láà, à-wʋ̀ʋ̀ ké daa' Faliziɛn-bò tóló gi. 2 Kɛ́ sée Yesu-à kàlengbò' nuu bɔ́n gò bhaamɛ̀ɛ̀ bhà-zùlù láà à woà le. À leng-le àa nuu mɛngge zúlúà. 3 Yesu' bo' à gànnuá ye: Faliziɛn-bò ké ebhà kàlengbò tò kpeá-wùn mayèa laá, le é go' Zudee lùu gi, le é ló dɛ́ɛ wo' Galilee lùu gi le. 4 Kɛ́ sée gò Zudee lùu gi ke wò ló Galilee lùu gi-zààwɛ́ɛ́- bɔ̀ Samali lùu gi' wo le. 5 Ang lóyè' wàà àle gi Samali-pɛ̀ɛ̀ ke' wó nuu à leeà Sikaa láà à gbɛ̀ɛɛlé le. Sée Zuifu-bò bâa Zakɔbu' bʋʋ' nu' e gbe Zozɛfu nɛ̀ lii láà, e nuu pɛ́ɛ láà à maabhà, 6 le é kɔ̀lɔ̀ng gulu' go' láà é bhi le. Táá' Yesu bhà kun', le é yala' kɔ̀lɔ̀ng gulu láà à kpúnglé, ke yáán' yaa mɛ̂ɛ gwenglé zué le. 7 Samali-nɔ̀ngnɛ́ do ke' nu' yí pai bhi, le Yesu' wɩɩ' à nɛ̀ ye: Bhè n gba mi-yìa. 8 E nuu kwɛi, ke àbhà kàlengbò ké lóyèa lígó lɔ́i pɛ́ɛ yáànbhà. 9 Yesu' yí-wùn pe' kwɛi, le Samali-nɔ̀ngnɛ́ láà é à yoobɔ' à gɔ̀n ye: Mɛɛ kɛɛ le ile Zuifu-mii í mi-yì-wùn peii nle Samali-nɔ̀ng n nɛ̀ le? Pɔɔn- à kɛɛ ke é àle pe' kwɛi láà, àle ye: Zuifu-bò ni Samali-mɛ̀ɛ̀bò wàa nuu sia ké nɛ̀. 10 Kɛ́ le Yesu' wɩɩ' nɔ́ngnɛ́ láà à nɛ̀ ye: Aatana' mɛ̂ɛ' bɔyèa, ke é à peii i nɛ̀ ye: bhè n gba yíá é, é mɛ̂ɛ' gá, í woo nù à dɔn-à laá, ke i lekini ké woo yí-wùn peà à nɛ̀, le è i gba yí' àa bhéi à gá le. 11 Yesu' à pe' kwɛi, le nɔ́ngnɛ́' wɩɩ' ye: Wunmɛ̀ɛ̀, pɔngge àa i gɔ̀n, ke í yí pa à gá, sée yí gulu é e dɔ́ɔ́n-á. È tò' kwɛi la ò, i góà nà yí' àa bhéi láà à gá mɛ́ɛ́' wo le? 12 Ko bâa Zakɔbu ké kɔ̀lɔ̀ng gulu é à to' ko gɔ̀n, ke à lekini' woo mɔ́ à mià, àle ni ebhà náò ni ebhà tolo-pɔ̀ɔ̀nbòa. Ile i fìla' gá àngle tó bhà, le í à peii kwɛi la è? 13 Le Yesu ye: Mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ' i yí é à mi, yí lɔ̀ɔ̀ ké i kɛɛ dɛ́ɛ wo. 14 Kɛ́ nle an n pe yí' à nuà láà, mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ' è àle mià, è à-mɛ̀ɛ̀ nii do' daaà láà, yí bhɛ́i ke lɔ̀ɔ̀ àa à-mɛ̀ɛ̀ kɛɛii àle zìpieta gbonggbongle koo. Wánglafila, an yí' à nuà láà, à gulu ké dɔà à-mɛ̀ɛ̀ zowɛ́ɛ́ pé, le à wɩ̂ɩ- gie, le è to sii' àa yɛn à dàà bhaamɛ̀ɛ̀bò gi-yìa le. 15 Yesu' à pe' kwɛi, le nɔ́ngnɛ́' wɩɩ' à nɛ̀ ye: Wunmɛ̀ɛ̀, bhè n gba yí ye láà à gá, ke yí lɔ̀ɔ̀ òo nù n kɛɛ, ke n bhàwùn òo nù zin nù yí pai zé-wùn bhà fɛ́ɛ́fɛ́ɛ́lé koo. 16 Le Yesu ye: Ló ibhà gɔɔn leei, ke ká nu kiá zé. 17 Kɛ́ le nɔ́ngnɛ́ ye: Gɔɔn àa n gɔ̀n. Le Yesu ye: Mai ké i pé í à pe' wo' ye: gɔɔn àa i gɔ̀n láà à-wùn gi. 18 Atoosiwo yé gie miɔnbò solu' àng-kwìì lé le. Í zí mɛ̂ɛ ye' à gɔ̀n láà, yàa ibhà gɔɔn-á. 19 À ye láà àle gi, í mai-wùn peyèa. Le nɔ́ngnɛ́ ye: Wunmɛ̀ɛ̀, à gàn' daa n yàànlé tò ma: Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀' i gá le. 20 Kole ko bhɛ́mabò' nùù Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛà tɔɔn é àle gwenglé lii le. Kɛ́ kale Zuifu-bò kale ká wɩɩ ka: mɛ̂ɛ- Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛà lee' gi, à-lèè' Zelizalɛm le. 21 É à pe' kwɛi, le Yesu' wɩɩ' à nɛ̀ ye: Nɔ́ngnɛ́, bhè i yáán tó bhi, bha ke' bhi, è bhɔ̀', ko nɛ Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ-lèè àa tóii tɔɔn é à gwenglé koo, sée àa zí tóii Zelizalɛm-lèè lefienɛ́ bhà koo. 22 Samali-mɛ̀ɛ̀bò kale ká Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ, ke káá à dɔn. Kɛ́ Zuifu-bò kole laá, ko à dɔn' wo, le ko à lɔ̀ɔ̀kɛɛ le. Atoosiwo Aatana- bɔ̀ Zuifu-bò kole ko tà, le è bhaamɛ̀ɛ̀ la le. 23 Kɛ́ bha ke' bhi, e nuii, sée ya bhɔ tó wo, ke Waa Zaazaa- mai-wùn' è go n nɛ Aatana pé à tàpóló à lɔ̀ɔ̀kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀, ke wò à dɔn wo nɛá, ke wò à lɔ̀ɔ̀kɛ̂ɛ sii tà. N nɛ Aatana- e lɔ̀ɔ̀kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ suu leng' àng guo, àngle wó lɛ́ɛ. 24 Atoosiwo Aatana' Waa Zaazaa-a le. A-lèè ké à bhà ke à lɔ̀ɔ̀kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò- à lɔ̀ɔ̀kɛ̂ɛ Waa Zaazaa- à-kɔ̀ɔ̀' à gie àng nɛ̀ láà à gá, ke wò à lɔ̀ɔ̀kɛ̂ɛ sii tà. 25 Yesu' à pe' kwɛi, le nɔ́ngnɛ́' wɩɩ' à nɛ̀ ye: À gàn ké n yàan ma: Aatana-à yaa-mɛ̀ɛ̀' wò à lee Klisi láà, à nu-wùn ké bhe. Wo: è nù', àle wúnnó tàpólóà ko nɛ̀ kpanggaale le. 26 Le Yesu' wɩɩ' à nɛ̀ ye: Nle-mii' án liangzɛii i nɛ̀ é, wò nle n pe lɛ́ɛ. 27 E to' à pè kwɛi lià, le àbhà kàlengbò' wolo' à lé le. Ale ni nɔ́ng ke liangzɛ̀ kiá-wùn láà à-mài ké àng ni'. Kɛ́ sée àng ke òo mɔɔ à bhàgilawoá wo: i mɛɛ-wùn peii à nɛ̀ le? Ɛ́ɛ́n ka ni à gá ka mɛɛ-lìangzɛii lɛ́ɛ? 28 É kɛɛ' kwɛi, le nɔ́ngnɛ́ láà é ebhà yítà-gbɔ̀ to' bhi, le é lo' péele, le é à pe' pɛ́ɛ-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ ye: 29 Án gbaan' wúnbò' kɛɛà lii, mɛngge' bhi, ya gie à tó pé n nɛ̀, kà nu kó ló, ke ká à gaa bhee. Keèbhi, àle Aatana-à yaa-mɛ̀ɛ̀ Klisi' wò à pe ziàn láà à gá le. 30 Pɛ́ɛ-mɛ̀ɛ̀bò' gbùlù- àle gi, le wó nu' Yesu lià le. 31 Ale' kɛɛii kwɛi láà, ke àbhà kàlengbò ké bhàiwoii à zì wo: Kààmɔ, bhè línɛ́ ke gó a. 32 Kɛ́ le é à yoobɔ' àng gɔ̀n ye: Bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n ke' n gɔ̀n bhi, káá àle dɔn. 33 É à pe' kwɛi, le àbhà kàlengbò' sɔɔ' à peà wo ké nɛ̀ wo: Mɛngge- tóà nuyè' gá nà lígóá à nɛ̀ yíiín le. 34 Kɛ́ le é wɩɩ' àng nɛ̀ ye: Yàa kwɛi. Kɛ́ mɛ̂ɛ' é n bɔ' láà, à pe zòàwùn kɛɛyè ni àbhà gàlá léyaayè' n pe lígóá le. 35 Káá à peii ka: mɛ̂ɛ paán' tó yisɛ, ke mini káán bha- bhɔ è? Kɛ́ nle án wɩɩ ka nɛ̀ ma: kà ka yán lépóló, ke ká lɛgaa bhaamɛ̀ɛ̀' wó nuii yèèèle é àng tà. Wo ye bʋʋbò' à gi-mìnì' tó káán peá láà à nɛ̀. 36 Mini káán-mɛ̀ɛ̀' bhɔ e tɔnɔ ye lià, le é miniwɛ́ɛ́ ban-ii ké tà sii' àa yɛn à-sànmáá le. È tò' kwɛi, mini bɔ-mɛ̀ɛ̀ ni à káán-mɛ̀ɛ̀ ké wo liágóà kiá. 37 Atoosiwo wò à pe' wo ziàn wo: mɛngge' mini bɔ, le mɛ̂ɛ bhɛ́i ke- à kaan láà, mai' à gá le. 38 Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: ka gi do ke òo ga mini' à bɔ-kɩ̀ɩ̀ bhà láà, an ka bɔyèa àle káán lià le. Mɛ̂ɛ bhɛ́ibò' à-kɩ̀ɩ̀ kɛɛ' ka liélé le. Kɛ́ le kale ká nuyèa dɔi àngbhà kɩ́ɩ tulé le. 39 Samali-mɛ̀ɛ̀bò' nuu péng bhi láà, àng kpe ké wɩɩ' Yesu-wùn bhà nɔ́ngnɛ́ láà à wʋʋ lé. É à pe' wo' àng nɛ̀ ye: án wúnbò' kɛɛ', ya gie n nɛ̀ à tó pé láà, wó wɩ̀ɩ̀ à-wùn bhà kwɛi àle-wùn gi le. 40 À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Samali-mɛ̀ɛ̀bò láà wó waa' Yesu lià, le wó bhàiwo' à zì wo: Bhè dɔ gbáágbààa ke í tó ko pé zé. Wó à pe' kwɛi, e to' bhi, le é yáángɛɛn piilɛ kɛɛ' le. 41 A-wùn gi, mɛ̂ɛ' wó zí wɩɩ' à-wùn bhà à lekini wʋʋ lé, wo to' ting kpáalàkpààa. 42 Le wó nuu à peà nɔ́ngnɛ́ láà à nɛ̀ wo: Kó kpɔ́yè' gá à lé dɔ̀yáa gá é, àle àa sí i pe wʋʋ-le bhà koo, atoosiwo ko lekini kwéé à wʋʋ ma tò, le kwéé à gànnu ko: àle lúyáán tó páipái la-mɛ̀ɛ̀a mai lekinilèkiniá le. Yesu ké gwilinɛ kɔlé-mɛ̀ɛ̀ kpáa do gbe to' kélékèlèa 43 Yáángɛɛn piilɛ láà é bo' gieá, le Yesu' go' bhi, le é lo' Galilee lùu gi le. 44 Kɛ́ sée e nuu kwɛi, ke à leng' woo à pe fɔ́ɔ́lé ye: Mɛngge àa Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀-le ke yaa bhɛɛ gi à lekini nɛ dɔ-pèèle-le bhà. 45 Yesu' waa' Galilee lùu láà à gi, à nu-wùn ké sɛɛ' bhi-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ miniminiyèa. Atoosiwo àng lekini ké lo' fɔ́ɔ́lé Paki fɛ́ɛti tà Zelizalɛm, le é sɔ́n-wùnbò' kɛɛ' bhi láà, wó à tó-lèè ye' le. 46 Yesu giè Galilee lùu gi-yèa, e ló ke wo' zí Kana' é yí gala' wɩ̂ɩá pɛ́ɛ' gi fɔ́ɔ́lé láà à gi le. Ale' kɛɛii kwɛi láà, ke kángwa ké gwilinɛ kɔlé-mɛ̀ɛ̀ kpáa do ke' nuu Kapɛlɛnau à gbe bhà. 47 É à ma' wo: Yesu' gó Zudee lùu gi, le a nu Galilee lùu gi laá, le é lo' à lià Kana, le é bhàiwo' à zì ye: Nbhà nɛ́' dɔ nàà yóo lé. Bhè dɔ gbáágbààa ke kó ló Kapɛlɛnau, ke í à la n nɛ̀. 48 Kɛ́ le Yesu' wɩɩ' à nɛ̀ ye: Wún súnmagò à bhà-pɔ̀ɔ̀nbò, ni an sɔ́n-wùnbò' kɛɛ láà, káó loô àle-lèè yeà bhe, ke káá kpɔ́ii n lé àle gi wà! 49 Yesu' à pe' kwɛi, le mɛ̂ɛ láà é wɩɩ' à nɛ̀ ye: Gwilinɛ Kpáa, nbhà nɛ́ láà é tuàn tɛ́ià kɔɔ' bhà é, bhè dɔ' wo gbáágbààa ke í táá ko pé le. 50 Yesu' à pè- à nɛ̀ àle gi ye: Bhè ló, ibhà nɛ́ láà ya tó bhiá. Mɛ̂ɛ láà e kpɔ' Yesu' wʋʋ' pe' à nɛ̀ láà à lé, le é sɛi', le é lo' le. 51 À sɛíyè òo waaà bhe, àbhà gùábò ké à ta' zaá, le wó wɩɩ' à nɛ̀ wo: Ibhà nɛ́ láà ya tó bhiá. 52 É àng bhàgilawò- àle gi ye: É tò- fìláá bha-mɛ̀ɛ̀' bhà le? Le wó à yoobɔ' à gɔ̀n wo: Pai' sàà à kwîi gi yáálé' wo, ke yáán' gie mɛ̂ɛ gwenglé zué dɛ́idɛ̀inɛ́á le. 53 Wó à pe' kwɛi, le nɛ́ nɛ láà à zʋʋ' zana' ye: Yesu' à pè- e nɛ̀ lɛ́ɛ́lɛ́ɛ́ do láà àle bhà ye: ibhà nɛ́' tó bhiá le. Ale kɛɛ le é kpɔ' Yesu lé, àle ni e bhà-mɛ̀ɛ̀bò tóá le. 54 Yesu' e-wùn súnmagò à bhà-pɔ̀ɔ̀n piilɛnàà' kɛɛ' zí Galilee lùu gi, ke ya bo góá Zudee lùu gi, àle lɛ́ɛ.