1 Yesu' go' Kapɛlɛnau bhi, le é lo' Zudee lùu gi, le é go' bhi, le é lo' Zudɛɛn-gùàn zele le. É nuu waaà lee óó lee' gi, bhaamɛ̀ɛ̀ ké nuu ban-à ké tà à lià bhi kpáaá, le é nuu Aatana-à liangzɛà àng nɛ̀ zììa-kɔ̀i le. 2 Faliziɛn-bò' yɔn' à gi kwɛnggei, le wó à bhàgilawo' wo: Mɛ̂ɛ ké mɔɔà mɛ̂ɛà lê góá kai è? 3 Sée wó nùù à peà kwɛi à gidan lɔ̀ɔ̀' bhà le. Wó à pe' kwɛi, le Yesu' à yoobɔ' àng gɔ̀n ye: À-mɛ̀ɛ̀' bɛɛnzɛyèa ka nɛ̀ Moizi-à tɔ́ng-sɛ̀ikwɛ́ gi le? 4 Le wó wɩɩ' wo: Moizi-le ké wɩɩ' ye: mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ' è à peà ye é lê gó kai, è à gò kai-sɛ̀ikwɛ́ naa à bhà, ke è nuu à góà kai. 5 Yesu' à pè- àng nɛ̀ àle gi ye: Ka zowɛ́ɛ́- tó' wo tílíkpátìlìkpàa láà, àle kɛɛ le Moizi' à yaa' kwɛi ebhà tɔ́ng-sɛ̀ikwɛ́ gi le. 6 Kɛ́ à zigó gi, lúyáán daa tée gi, Aatana' bhaamɛ̀ɛ̀ tɛ́ɛ́n dàà loò ni miɔn' gá le. 7 Ale kɛɛ le miɔn- káán-à e nɛ ni e laú bhà, le è naa ebhà nɔ́ng bhà le. Wò à kɛ̀ɛ̀' kwɛi, ke mɛ̂ɛ piilɛ láà wa tó bhaamɛ̀ɛ̀ doá. 8 È tò' kwɛi, ke lê ni gɔɔn wàa piilɛ koo, kɛ́ ke wa tó bhaamɛ̀ɛ̀ doá àlei. 9 À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana lekini' mɛ̂ɛ piilɛ' àng daa' kiá láà, bhaamɛ̀ɛ̀ ke òo àng káán-à ké bhà koo. 10 Yesu ni àbhà kàlengbò' go' bhi ke wò waa kwíle, le wó à bhàgila dɛ́ɛ ke wo' wúnngdo láà à gá le. 11 É à pè- àng nɛ̀ àle gi ye: Mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ' i ibhà nɔ́ng góà kai, ke í ló lê bhɛ́i ke síi, ke i-mɛ̀ɛ̀ i wúnyóo' kɛɛii nɔ́ng fɔ́ɔ́yè láà à gá, le í zùàkɛɛii lɛ́ɛ. 12 È zí tò' ke nɔ́ng leng- gó gɔnɔ bhà, ke è yaa mɛngge bhɛ́i ke gɔ̀n, ke à lekini- zùà' kɛɛii lɛ́ɛ. Yesu ké lúbhawo' náò bhà (Matie 19:13-15; Luki 18:15-17) 13 É go' àle gi, le mɛnggoò' nu' nà náò pɩ́pɩ́nɛ́bòa Yesu nɛ̀, ke è nù e kɔɔ zin àng bhà le. Kɛ́ le àbhà kàlengbò' gbaan' gàga yaaà mɛ̂ɛ' wó nu' nà náòa láà àng bhà, ke wò sɛí le. 14 Yesu' à-lèè ye' kwɛi, òo sɛɛ à nɛ̀, le é wɩɩ' ebhà kàlengbò nɛ̀ ye: Kà ka kɔɔ gó náò bháánbò zì, ke wò nu n pé. Kao zin-à àng gɔ̀n zaalé, atoosiwo mɛ̂ɛ' wò tóà ye àng nɛ̀ láà, àngle dɔ̀lèè yeà Aatana-à gwilinɛnɛ̀ bhà le. 15 Án à zɛ ka nɛ̀ sii tà ma: mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ' òo wɩ́ɩ́ Aatana pe bhà ye nɛ́ pɩ́sɩ́ɩ́nɛ́- wɩɩ wún bhà kɔɔ' gi à nɛ̀, à-mɛ̀ɛ̀ àa dɔ̀lèè yeii àbhà gwilinɛnɛ̀ bhà. 16 Yesu' bo' à peá kwɛi, le é lo' náò láà àng yaaá e gban gi dolodolo, ke e lúbhawoii àng bhà ziàn, ke e e kɔɔ dɔyèa àng tà le. Wélé-mɛ̀ɛ̀ kpáa ke sɛì Yesu pé-kɔ̀ɔ̀ (Matie 19:16-30; Luki 18:18-30) 17 Yesu' go' bhi ke è daa zaa gi, mɛngge ké nu' à lià bàlàa, le é yaa' e kpóng gi à zué, le é à bhàgilawo' ye: Wúnsɛ̀ kɛɛ-gwìlìnɛ, an mɛɛ kɛɛà, ke án sii' àa yɛn à sɔlɔ le? 18 Le Yesu' à yoobɔ' à gɔ̀n ye: Mɛɛ kɛɛ le i n lee wúnsɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀, sée ke wúnsɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ bhɛ́i ke àa bhe Aatana-le zìpieta le? 19 Na Aatana-à tɔ́ngbò' é àbhà sɛ́ikwɛ́ gi wo: Kao bhaamɛ̀ɛ̀ zɛà, kao zùàkɛɛà, kao kuanwoà, kao bele peà, kao wúnyóo kɛɛà mɛnggeá, è gò' bhi ká ka nɛ ni ka laú bhɛɛ yaa láà, í àle tó dɔn loô a? 20 Le mɛ̂ɛ láà é à yoobɔ' ye: Iin, n kààmɔ, n zìn tɔ́ngbò láà àle tó kún-à lɔ̀ɔ́' mɔ́, ke án tuàn nɛ́á. 21 É à pe' kwɛi, le Yesu' à gaa' sɛ́iinlé, le à liá' waa' à gi, le é wɩɩ' à nɛ̀ ye: Pɔngdo' à-wùn' tó i bhà le. Bhè ló, ke pɔɔn óó pɔɔn' i gɔ̀n, í à tó lóódɔ, ke í à sɔ̀ɔ́n gúlú wɛ̀i-mɛ̀ɛ̀bò tà. I à kɛ̀ɛ̀' kwɛi, Aatana ké i sànma yaaà lɔngwɛ́ɛ́ gi-wèlèa. I bò', ke í nu, ke í daa n wɛì. 22 Kɛ́ mɛ̂ɛ láà é àle ma' kwɛi, e waa' wo' à gá, le é e pe ló wo', ke à wɛí' sie bìlìbìlìle le. Atoosiwo wélé ké nuu à gɔ̀n miniminiyèa. 23 Mɛ̂ɛ láà é bo' lóá, le Yesu' yánwɛ́ɛ́ go' kɛlɛ gi ebhà kàlengbò nɛ̀, le é wɩɩ' àng nɛ̀ ye: Ká à yeii láà wo, wélé-mɛ̀ɛ̀bò-le dɔ̀lèè yè Aatana-à gwilinɛnɛ̀ bhà-yè- kpókpó-leá wɛ́ tò! 24 É à pe' wo' kwɛi láà, à-mài ké àng ni', kɛ́ le é à pe dɛ́ɛ ke wo' àng nɛ̀ ye: Áá nbhà náò, dɔ̀lèè yè Aatana-à gwilinɛnɛ̀ bhà-yè- kpókpó leng' gá le. 25 Án wɩɩ ma: yɔ̀ɔ̀nmia giè sèèlá ganng gi-yè ké kpókpó-leá, kɛ́ wélé-mɛ̀ɛ̀-le pe dɔ̀lèè yè Aatana-à gwilinɛnɛ̀ bhà-yè ké zí kpókpóá, e gie lefienɛ́ wo à ye láà àle tà. 26 Yesu' à pe' wo' kwɛi láà, à kɔ̀kún ké àbhà kàlengbò kun', le wó nuu wɩ́ɩ́à wo ké nɛ̀ wo: È tò' àleá, ke wáa- laà àle gi le? 27 Yesu' àng gàà sɛ́iinlé àle gi, le é wɩɩ' ye: Bhaamɛ̀ɛ̀bò' wàa mɔɔ àle bhà le. Kɛ́ àa kwɛi Aatana gɔ̀n, atoosiwo àle kwìì à bhà-wùn àa bhe. 28 Yesu' bo' à peá kwɛi, le Piɛli' wɩɩ' à nɛ̀ ye: È tò' kwɛi, le mɛ̂ɛ' kwéé ko pe pɔnópɔ̀nó tó, ke kwéé daa i wɛì é wɛ? 29 É à pe' kwɛi, le Yesu' à yoobɔ' àng gɔ̀n ye: Án à zɛ ka nɛ̀ sii tà ma: mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ' è e kɔɔ góà ebhà kwíibò ni ebhà sɛ́ɛ́bò-wùn zì, ɛ́ɛ́n ke è e nɛ ni e laú ni e laànɛ́-miɔnbò ni loòbò ni ebhà náò tó tóà n-wùn gi, ɛ́ɛ́n ke è pɔɔnbò láà à tó tóà án nu' nâa sɛ̀' à kpɔ́i à-wùn gi, à-mɛ̀ɛ̀ àa kwii-ii à tó ni pe légiètà kàindini kàindini yeá tenglé-yààn é à gi líe. 30 Atoosiwo à-mɛ̀ɛ̀' ebhà kwíibò ni ebhà sɛ́ɛ́bò ni e laú ni e laànɛ́-miɔnbò ni loòbò ni ebhà náò' àng to' láà, e àng tó bhɛ́igi yeà sɛ́ɛ́ tà zé. Kɛ́ àle tó ké kɛɛà, ke wo à-mɛ̀ɛ̀ wɛ̀ikɛ̀ɛ̀woii ziàn n-wùn gi. È gò' àle gi, le à-mɛ̀ɛ̀- zí sii' àa yɛn à sɔlɔ leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmáá le. 31 Kɛ́ liélé-gɛ̀ɛ̀n bɛ́ɛ́ ké bɔà zíà, le zíà-gɛ̀ɛ̀nbò- daa liélé le. Yesu ké e ga-kɔ̀ɔ̀ ni e zana lóó pe yakanàà wo' (Matie 20:17-19; Luki 18:31-34) 32 Wó nuu lóà ke wo tɔnng-ii Zelizalɛm za, Yesu ké nuu liélé. Kɛ́ súó ké nuu àbhà kàlengbò kɛɛà, le síka' nuu mɛ̂ɛ' wó nuu àng wɛì láà àng tó páipái gi le. 33 Wo to' zaalé, le Yesu' mɛ̂ɛ buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ láà àng lee dɛ́ɛ wo' piilɛ gi, le wúnbò' yéè kɛɛ à gá láà, é gbaan' à-wùn pe ke woà àng nɛ̀ ye: Ká ka yáán tó bhi, kó ló do' woii Zelizalɛm é, wo nle bhaamɛ̀ɛ̀ gbe-mɛ̀ɛ̀ n lénuà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀bòà wunmɛ̀ɛ̀bò ni Aatana-à tɔ́ng dɔ-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ bhi. Angle wó lɩ́ɩ́ sieà n bhà, le wò n lénu mɛ̂ɛ' wàa Aatana dɔn àng nɛ̀, ke wò n zɛ le. 34 Wò bò' n lénuá àng nɛ̀ kwɛi, wo sóósíà n bhà, wo biín suoà n bhà, le wò n maa sàbhiliwɛ́ɛ́á, è gò' bhi le wò n zɛ le. Kɛ́ wò bò' n zɛá, án góà gɔɔ̀le à yáángɛɛn yakanàà-kwèèi, le an zana le. Zaki ni Záàn' nuu yiià wún' bhà (Matie 20:20-28) 35 Yesu' bo' à peá kwɛi, le Zebedee gbebò piilɛ' wó nuu àng leeà Zaki ni Záàn láà wó yɔn' à gi, le wó wɩɩ' à nɛ̀ wo: Kààmɔ, e ko pé, ke wún' kóò à pe i nɛ̀ láà, ke í à kɛ̂ɛ ko nɛ̀. 36 Kɛ́ le Yesu' wɩɩ' àng nɛ̀ ye: Ká à pé ke án mɛɛ kɛ̂ɛ ka nɛ̀ le? 37 Le wo: Kó wɩɩ ko: i ibhà mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛà tée' gi, í dɔ gbáágbààa ke kó kɔi piilɛ é, í mɛngdo yaa i kɔɔ sɛ̀ gi, ke í mɛ̂ɛ dini yaa i kɔɔ kpáná gi. 38 Wó à pe' kwɛi, le Yesu' wɩɩ' àng nɛ̀ ye: Ká wún' à peii láà, káá à zíà dɔn. Tààn máà wún kpókpó-yì' mi é, ká mɔɔà à miá è? Ɛ́ɛ́n wò zí n sɔɔà wɛ̀ilèè gó-yì' à wɛ́ɛ́ láà, ká mɔɔà sɔɔá à wɛ́ɛ́ è? 39 Le wo: Iin, kó mɔɔà à bhà. Kɛ́ le Yesu' wɩɩ' àng nɛ̀ ye: E kwɛi-le wo maiá. An wún kpókpó-yì' à mià, ka leng ka àle mià, le an sɔɔà wɛ̀ilèè gó-yì' à wɛ́ɛ́, ka leng ka sɔɔ à wɛ́ɛ́ le. 40 Kɛ́ à ye' é yalà n kɔɔ sɛ̀ ni n kɔɔ kpáná gi-wùn-leá láà, àle àa dɔ nle n bhà. Ale' yaayèa mɛ̂ɛbò' àng gɔ̀n láà, wò à nuà àngle nɛ̀ le. 41 Zaki ni Záàn bhámò buu paán láà wó bo' àle maá kwɛi, le wó wo lààwùn ye' mɛ̂ɛ piilɛ láà àng pé le. 42 Yesu' àng tó páipái lèè àle gi, le é wɩɩ' àng nɛ̀ ye: À gàn ké ka yàànlé ka: mɛ̂ɛbò' mɛ̂ɛ yáán' àng bhà lùu wunlé-mɛ̀ɛ̀bòa láà, àngle gbɔɔn bhaamɛ̀ɛ̀bò tà, le giè mɛ̂ɛ gɔ̀n-mɛ̀ɛ̀bò- kpókpónɛ̀-gbàn dɔ mɛ̂ɛ tà le. 43 Kɛ́ àle àa kwɛi-le bhà kale ka kpe gi. Wánglafila, mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ' é à pé, ke é tó tiàànle ka kpe gi, à-mɛ̀ɛ̀- tó ka légièwo-mɛ̀ɛ̀a. 44 È gò' bhi, mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ' í à pé, ke í daa i bhámò tó liélé, i-mɛ̀ɛ̀ í i lekini tó àng tó páipáià gùáá. 45 Atoosiwo nle bhaamɛ̀ɛ̀ gbe n lekini án nù- ke nle án bhaamɛ̀ɛ̀bò légiè' wo, ke án zí n lekini wunbílí nu, ke è nù tó bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáalàkpàà tó bhà-sààa le. Mɔ́ɔ́ nu ke wò nle n légièwo. Yánwili ke' wó nuu à leeà Batime láà à tò bhiá-kɔ̀ɔ̀ (Matie 20:29-34; Luki 18:35-43) 46 Yesu ni àbhà kàlengbò' lo', le wó waa' Zeliko le. Wó nuu góà bhi tée' gi, ke bhaamɛ̀ɛ̀ ké àng wɛì yèèèle, ke gba lee-mɛ̀ɛ̀ yánwili do' wó nuu à leeà Batime, ke wó nuu à nɛ leeà Timee láà, e yaa zaa pé. 47 É à ma' ye: Yesu Nazalɛti-mii ké nuii, le é sɔɔ' gbáláà ye: Davi gbe Yesu, bhè n gaa wɛ̀i bhà a. 48 É nuu gbáláà kwɛi, le bhaamɛ̀ɛ̀bò' nuu bhi láà, wó gbaan' pééà à tà wo: è e líílé ta le. Kɛ́ é nùù gbálá lesósó' woà kpókpóá do ye: Davi gbe, bhè dɔ' wo gbáágbààa ke í n gaa wɛ̀i bhà la wà, n nɛ! 49 Yesu' dɔlɔ̀- àle gi, le é wɩɩ' ye: Kà mɛ̂ɛ láà à lee n nɛ̀. É à pe' kwɛi, le wó à pe' yánwili láà à nɛ̀ wo: Bhè i zʋʋ gbaan, ke í walá. E i leeii. 50 Wó à pe-le wo' à nɛ̀ kwɛi, e tó' wo' le é ebhà gbàbhuu kɔɔn bili', le é wala' gábhilikilé, le é nu' Yesu lià le. 51 É waa' bhi, le Yesu' à bhàgilawo' ye: Í à pé ke án mɛɛ kɛ̂ɛ i nɛ̀ le? Le yánwili ye: Kààmɔ, án à pé ke án lee' ye le. 52 É à pe' kwɛi, le Yesu' wɩɩ' à nɛ̀ ye: Bhè ló, i kpɔ́yè' n lé láà, ya i la' wo lɛ́ɛ. E to' sáabhi, le à yánlé' polo', le é daa' Yesu wɛì, é nuu lóà zaa' gá láà à gá le.