1 Tée poo à gi, Yesu-nù ké nuu zaa gieà golo-kwèèi ke bhà. Wó nuu gieà Belee-bʋ̀ʋ̀bò gi, ke vɔ́n' àbhà kàlengbò kún, le wó sɔɔ' Belee láà à taanyè-wɛ́ɛ́ vɔɔà à zɔ̀ bhà bòo, le wò à bhɛlɛ ziàn le. 2 Faliziɛn kemò' nuu bhi, wó àle-lèè ye', le wó wɩɩ' Yesu nɛ̀ wo: Wún' wa à tɔ́ng dɔ wo: mɛngge òo à kɛɛà golo-kwèèi láà, lɛgaa ke ibhà kàlengbò-le ké à kɛɛii é. 3 Wó à pe' kwɛi, le Yesu' à yoobɔ' àng gɔ̀n ye: Gwilinɛ Davi' wún' à kɛɛ' lii, ke vɔ́n' à kún, à leni à wɛì mɛ̀ɛ̀bòa láà la ò, káó à bɛɛn gaa' wo Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi do bhe la è? 4 É sɔɔ' Aatana kwìle, le é sáà búlù' nuu bhi láà à bhɛlɛ', à leni à wɛì mɛ̀ɛ̀bòa le. Káó à-wùn ma do bhe è? Sée à-lèè àa woo à bhà ke mɛngge bhɛ́i ke- búlù ye láà àle bhɛlɛ yíkpáá-mɛ̀ɛ̀bò-le zìpieta. 5 Tààn káó zí à-wʋ̀ʋ̀ pe' wo Moizi-à tɔ́ng-sɛ̀ikwɛ́ gi do bhe ka: golo-kwèèi- bhɔ kɔi dolodolo, yíkpáá-mɛ̀ɛ̀bò ké lóólà-kwèèi láà à gban zɛ bháála kɛ̀ɛ̀ Aatana-kwìle-yèa la è? Kɛ́ sée tɔ́ng àa àngle kún à ye láà àle-wùn gi. 6 Sée án wɩɩ ka nɛ̀ ma: mɛngge' zé é, àle ké fìláá Aatana-kwìì-le bhà. 7 Aatana wʋʋ ke' sɛ́ikwɛ́ gi, e wɩɩ ye: bhaamɛ̀ɛ̀ wɛ̀i ka kɛɛyè' à liá' e gi le. Kɛ́ sáàpɔɔnbò-le liá àa e gi wɛ̀sɛ. É woo nù tóà ke ká Aatana wʋʋ láà àle zíà dɔn laá, ke káá woo mɛ̂ɛbò é àng-wùn yóo peii, sée ke wó wún' à kɛɛ' láà, àa wúnyóo lefienɛ́á. 8 Atoosiwo nle bhaamɛ̀ɛ̀ gbe-mɛ̀ɛ̀ nle nbhà golo-kwèèi' bhe le. Kɔɔ ga-mɛ̀ɛ̀ ke tò kélékèlèa-kɔ̀ɔ̀ (Maki 3:1-6; Luki 6:6-11) 9 Yesu' go' bhi, le é sɔɔ' àngbhà Aatana-kwìle le. 10 Mɛngge' nuu bhi, à kɔɔ do ké nuu gayèa à bhà, le wó Yesu bhàgilawo' wo: E sɛ̀a bhiá, ke wò bhàyúá-mɛ̀ɛ̀ tó kélékèlèa golo-kwèèi è? Sée wó nùù Yesu kún-lèè' guoà, le wó nuu àle peà kwɛi le. 11 Kɛ́ le Yesu' à yoobɔ' àng gɔ̀n ye: Wáa ka kpe gi, ke à-mɛ̀ɛ̀à bháá do- dalà' gulu gi golo-kwèèi, ke à-mɛ̀ɛ̀ àa lóii à síi bhi le? 12 Ká à yeii láà wo, bhaamɛ̀ɛ̀ yáányè-le' fìla ye' gá bháá-le bhà láà, àle- kpɔ̀ ké bhà-pɔ̀ɔ̀n ke' gá la è? Le àle' kwɛi, ke wúnsɛ̀-le kɛ̀ɛ̀ golo-kwèèibò tó bhà-yè ké kɛɛ-wùn-a. 13 É bo' à peá kwɛi, le é wɩɩ' kɔɔ ga-mɛ̀ɛ̀ láà à nɛ̀ ye: Bhè i gban gigbie. Le mɛ̂ɛ láà é e gban gigbie', le à kɔɔ' to' kélékèlèa ye à dini nɛ̀ le. 14 Ale' bo' kɛɛá kwɛi, Faliziɛn-bò' wolo' wo', le wó lo' Yesu zɛ-wùn yààkébhà kɛɛi le. Aatana-à gùá-mii dɔ̀kɔ̀ɔ̀ 15 Kɛ́ Yesu' àle-wùn ma', é e pe gó' wo' bhi, le bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáa' dɔ' à wɛì yèèèle le. Bhàyúá-mɛ̀ɛ̀bò' nuu bhi, e àng tó to' kélékèlèa. 16 Kɛ́ le é kɔɛ́ɛ́ gie' àng nɛ̀ sɛ́ɛ́ gi gilígilílé, ke e à peii àng nɛ̀ ziàn ye: Kao n dɔ̀kɔ̀ɔ̀ peà mɛnggemɛ̀ngge nɛ̀. 17 Sée é àle pè- kwɛi, ke Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ Ezai' wʋʋ' à pe' fɔ́ɔ́lé lii láà, àle gi-wùn- nù kɛɛ le. Atoosiwo Ezai ké wɩɩ' Aatana wʋʋá ye: 18 Án nbhà gùá-mii' à yaayèa, àle é. À lɔ̀ɔ̀ ké n kɛɛ, le à liá lekinilèkini' n gi le. Án nbhà Waa Zaazaa nuà à nɛ̀, le è to à gi lɛ́ile, le è lo n zòàwùn lòlòkpɔ́i lùu bhɛ́i gi-mɛ̀ɛ̀bò tó nɛ̀ le. 19 À leni mɛngge wàa zaabɔii kiá, àa zí gbáláii mɛngge tà. Sée mɛnggemɛ̀ngge àa à píní daa-wʋ̀ʋ̀ maii téng-lé. 20 Kpan-ɛ́ɛ́ ye' é kɔlɔngyèa à tà láà, yàa à yɛ́ɛ́ paán woii do, sée pai-tùɛ̀n ye' à gbɛ́ɛ́nnɛ́ ke' tuàn bhɔà láà, yàa zí à líí paán woii do. 21 È tóà àle kɛɛà kwɛi flúúlé, le è to Aatana-à mai-wùn pe bhà, le lùu bhɛ́ibò tó kpɔ́yè- to à lé, le wò wo yáán to à gɔ̀n le. (Pɔɔn' à kɛɛ' ke Yesu' nuu wɩ́ɩ́à ye: wòo e dɔ̀kɔ̀ɔ̀ peà mɛngge nɛ̀ láà, àle lɛ́ɛ.) Yesu- yínaabò kɛ̀ɛ̀ wáa bháaá le? (Maki 3:22-30; Luki 11:14-23) 22 É go' àle gi, le yínaa yóo-mɛ̀ɛ̀ do ke' nuu bhóbhó yánwiliá láà, wó nu' nà à gá Yesu nɛ̀, le Yesu' à to' kélékèlèa, le é sɔɔ' wɩ́ɩ́à, ke à yánlé' póló le. 23 À-mài ké bhaamɛ̀ɛ̀bò' nuu bhi láà àng tó ni', le wó nuu wɩ́ɩ́à wo: È tò' àlei kwɛi, ke Davi gbe' wó nuu à peà láà, àle mɛ̂ɛ é à gá la wà! 24 Kɛ́ Faliziɛn-bò' à-wùn ma', le wó wɩɩ' wo: Mɛ̂ɛàn láà è yínaa yóobò kɛ̀ɛ̀ ziàn yínaabòà gwilinɛ' wò à lee Belizebuli láà àle bháaá le. 25 Kɛ́ Yesu' nuu' wo' àng zʋʋgɔ̀ɔ̀n-a-wùn tó dɔn-à láà, le é wɩɩ' àng nɛ̀ ye: Lùu ye óó ye' àle gi-mɛ̀ɛ̀bò lesósó- yaa wo ké gɔ̀n gwili-yàn gi, ke àle lùu láà ya wí' wo lɛ́ɛ. Sée pɛ́ɛ ye' à gi-mɛ̀ɛ̀bò' yaayèa ké gɔ̀n gwili-yàn gi, àle-pɛ̀ɛ̀ láà àa dɔ koo. ɛ́ɛ́n kwíilé do- tò' zí pééyèa à gi, àle-kwìì láà è wálá' wo, le à zíi àa tó le. 26 A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, Sɔtana-le- Sɔtana piékɛ̀ɛ̀', ke àbhà gwilinɛnɛ̀- tó pééyèa à gi la ò, ke à gi- mɔ́-kɔ̀ɔ̀ keeà lɔ àlei? 27 È zí tò' ke n leng an yínaa yóobò kɛ̀ɛ̀ Belizebuli bháa' gá la ò, ke ka pe gi-mɛ̀ɛ̀bò-le wɛ? Angle wò yínaabò kɛ̀ɛ̀ wáa pe bháaá le? Ale kɛɛ zí le an wɩɩ ma: àng lenglèng láà àngle wóò ka zɛ lɩ́ɩ́á le. 28 Kɛ́ à gàn- tó ka yàan ka: nle an yínaa yóobò kɛ̀ɛ̀' laá, ke an àng kɛ̀ɛ̀ Aatana Waa Zaazaa' gá le. Sée è tò' kwɛi, ke Aatana-à gwilinɛnɛ̀ yéè yaa' wo à bhà láà, àle zɔ́ɔ́lé' woloyèa ka nɛ̀ lɛ́ɛ. 29 Tààn mɛngge ké mɔɔ sɔɔá ziàn kiɛ̀gbáan gbókoto ke pé kwíle, le è àbhà kwíle-pɔ̀ɔ̀n woo, kɛ́ ke òo kiɛ̀gbáan láà à yele-le wo fɔ́ɔ́lé bhe è? Ale àa bhe. Kɛ́ è bò' à yeleá, le è nuu à pé kwíle-pɔ̀ɔ̀n wóóà le. 30 À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, án wɩɩ ka nɛ̀ ma: mɛ̂ɛ' à zi àa nle n pé, ke àle-mɛ̀ɛ̀- yaayè' gá n gɔ̀n gwili-yàn gi le. Sée mɛ̂ɛ' àa bhaamɛ̀ɛ̀ guo n pé, ke bhaamɛ̀ɛ̀ kààn n bhà-mɛ̀ɛ̀' àleá le. 31 Ale kɛɛ le an wɩɩ ka nɛ̀ ma: Aatana ké mɔɔà e lekini màà biin gi-mɛ̀ɛ̀bò ni wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò-le tó páipái bhàwùn tóá, kɛ́ àa Waa Zaazaa màà biin gi-mɛ̀ɛ̀bò-le bhàwùn tóii. 32 Sée mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ' è nle bhaamɛ̀ɛ̀ gbe-mɛ̀ɛ̀ nle n maaà biin gi, Aatana ké mɔɔà à-mɛ̀ɛ̀ bhàwùn tóá àle-wùn gi. Kɛ́ mɛ̂ɛ ye' è Waa Zaazaa-le maaà biin gi, Aatana àa àle-mɛ̀ɛ̀ bhàwùn tóii lúyáán tà zé, sée àa zí à-mɛ̀ɛ̀ bhàwùn tóii leekpɔ̀ɔ̀tili gi gbokungbokunle. Yílí-wɛ́ɛ́-piàn (Luki 6:43-45) 33 Ka pɔɔn sɛ̀ tɛ́ɛ́n dàà', le è pɔɔn sɛ̀ lébhɔ le. Ka zí pɔɔn yóo tɛ́ɛ́n dàà', le è pɔɔn yóo lébhɔ le. Atoosiwo mɛ̂ɛ- yílí tó ni pe suu dɔ̀n à wɛ́ɛ́' bhà le. 34 Bhei-bhààmɛ̀ɛ̀bò, ka mɔ̀ɔ̀ wʋʋ sɛ̀sɛ̀bò peá-kɔ̀ɔ̀ kèè lɔ, ke ka gwílí láà àle sínma ké yóoá kwɛi le? Atoosiwo wún' é mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ pé kpókpóá, àle wolo mɛ̂ɛ biinlé le. 35 Wúnsɛ̀sɛ̀bò lesósó' è to kólósɛ̀-mɛ̀ɛ̀ zʋʋ pé láà, è àle léwolo ziàn e biinlé, le wúnyóyoo lesósó' è to gwílíyóo-mɛ̀ɛ̀ zʋʋ pé láà, à lekini- zí àle léwolo ziàn e biinlé le. 36 Án sée à pe ka nɛ̀ tàpúúá kpanggaale ma: Aatana- bhaamɛ̀ɛ̀bò bhàgila kpáa woà kwee' gi láà, liang páipái' wò à zɛ ziàn gbáákɔ́á láà, à tó yoo ké àng kún-à kwɛpoo à gi. 37 Atoosiwo lɩ́ɩ́- sɛ̀ɛ̀ Aatana zué mɛ̂ɛ bhà mɛ̂ɛ líílé-wʋ̀ʋ̀' bhà le. Sée lɩ́ɩ́- zí mɛ̂ɛ zɛ̀' Aatana zué, ke é zí sì- à-mɛ̀ɛ̀ líílé-wʋ̀ʋ̀' bhà le. Yesu ké koo' lábhili-wùn kɛɛyèa Zuifu-bòà wunmɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ (Maki 8:11-12; Luki 11:29-32) 38 É go' àle gi zí, le Aatana-à tɔ́ng dɔ-mɛ̀ɛ̀ kemò ni Faliziɛn kemò' wɩɩ' Yesu nɛ̀ wo: Kààmɔ, kó à pé ke í lábhili do daa, ke kó à súnmagó à bhà ko: Aatana' i bɔ' maiá le. 39 Kɛ́ le Yesu' à yoobɔ' àng gɔ̀n ye: Wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò' wó tenglé-yààn é à gi, ke wó Aatana-à zaa tóyèa ye zùà-nɔ̀ngbò' woà gɔɔn tó láà, àngle wó à pé ke án lábhili daa wo yàan é le. Kɛ́ sée lábhili-wùn bhɛ́i-le ke àa kɛɛii àng nɛ̀ ke è tó n-wùn súnmagò à bhà-pɔ̀ɔ̀n-a, ke àa Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ Zonasi pe do' nuu lii láà àle suuá. 40 Atoosiwo Zonasi ké yáángɛɛn yaka ni gbɛi gi yaka kɛɛ' kɔ̀ɔ̀yí-wɛ́ɛ́-vè kábháko ke gwílé. A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi laá, bhaamɛ̀ɛ̀ gbe leng ké zí yáángɛɛn yaka ni gbɛi gi yaka kɛɛà sɛ́ɛ́ gi. 41 A-wùn gi, Ninivu-pɛ̀ɛ̀' nuu lii láà à gi-mɛ̀ɛ̀bò ké waláà bhàgila kpáa wo-kwèèi, le wò tenglé-yààn é à gi-mɛ̀ɛ̀bò ka zɛ lɩ́ɩ́á Aatana zué le. Atoosiwo àngle ké wo kɔɔ go' wo sɔng lé Zonasi' é Aatana-à liangzɛ' àng nɛ̀, ke wó à ma' láà à wʋʋ lé. Sée mɛ̂ɛ ye' é zí dɔɔ Aatana-à liangzɛà ka nɛ̀ zé é, àle lé ké gie Zonasi láà àle tà. 42 È gò' bhi zí, gwilinɛ-nɔ̀ng' é go' lii yáìngiáán wia za láà, à lekini ké waláà bhàgila kpáa wo-kwèè láà à gi kià nà tenglé-yààn é à gi-mɛ̀ɛ̀bò kaá, le è ka zɛ lɩ́ɩ́á Aatana zué le. Atoosiwo nɔ́ngnɛ́ láà àle ké go' sɛ́ɛ́ nààlé-lèè dɔ́ɔ́n gi, le é nu' e tóló dɔi gwilinɛ Salomon' é nuu liangzɛà wúndɔnyè bhà láà à wʋʋ bhà le. Sée mɛ̂ɛ ye' é dɔɔ liangzɛà ka nɛ̀ zé é, àle lé ké zí gie Salomon-le tà. Yínaa yóo' go' mɛ̂ɛ wɛì à sɛí-kɔ̀ɔ̀ (Luki 11:24-26) 43 Yínaa yóo ke' bhi, è gò' bhaamɛ̀ɛ̀ wɛì, le è zaa gie kpénggbele lé-lèèbò gi, ke e e yàlèè guoii, ke é nù e fɔ̀gó bhi le. Kɛ́ àa yàlèè yeà tée' gi, le è wɩɩ e leng tà ye: án go' mɛ̂ɛ' à wɛì, ke à zowɛ́ɛ́ pé-lèè' nuu n yalé-lèèa láà, án sɛsíà le an lo sɔɔ dɛ́ɛ woi à-mɛ̀ɛ̀ zowɛ́ɛ́ pé le. 44 Kɛ́ yínaa láà è sɛì' àlei tò, ke è waa bhi, ke mɛngge àa à yalé-kwìì zìì láà à gi, kɛ́ ke à gélé-lèè tó ké sáláyèa, ke pɔɔn sɛ̀sɛ̀bò' à gaayè liá- waa mɛ̂ɛ yánwɛ́ɛ́ gi, ke e dɔyèa bhi lɛnói yaiinle laá, 45 è seelá' wo e gi, le è lo zí yínaa yóobò saapiilɛ bhɛ́i' àng pe kákánɛ̀- gie àle pe tà àng síi, le è àng naa e bhà, le wò nu kiá le. Wò wàà' bhi, le àng tó- wo pe yàlèè kun mɛ̂ɛ láà à zowɛ́ɛ́ pé, le à-mɛ̀ɛ̀- to wɛ̀iyèa, le à lé- gie fɔ́ɔ́lé pe-le tà le. Tenglé-yààn é à gi-mɛ̀ɛ̀bò' wó wúnyóo kɛɛ-zàà tà láà, àng leng pe- tóà à-kɔ̀ɔ̀ do láà àle gi le. Yesu laú ni à lɔ́ɔ̀bò (Maki 3:31-35; Luki 8:19-21) 46 Yesu ké woo tuàn liangzɛà bhaamɛ̀ɛ̀ ting' nuu banyèa ké tà láà àng nɛ̀, le é to' le à laú ni à lɔ́ɔ̀bò' waa' bhi le. Kɛ́ é nuu kwíi' gi láà, wo dɔlɔ' à líɛɛ lúulé, le wó nuu liangzɛ̀ à nɛ̀-lèè guoà le. 47 Mɛngge' lò- à pei Yesu nɛ̀ àle gi ye: I laú ni i lɔ́ɔ̀bò ké dɔɔ i gɔ̀n lúulé zé, le wó à pé ke wò liangzɛ i nɛ̀ le. 48 Kɛ́ le Yesu' wɩɩ' mɛ̂ɛ' é nu' à léban-i à bhà láà à nɛ̀ ye: Wáa n laúá, le wáa ni wáa wó zí n laànɛ́bòa zé le? 49 É bo' à peá kwɛi, le é e kɔɔ dɔ' ebhà kàlengbò' nuu bhi láà àng gá dɔ́ɔ̀nle, le é wɩɩ' ye: Kà lɛgaa, n laú ni n laànɛ́bò' baan é le. 50 Sée e kwɛi maiá: mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ' è n nɛ' é lɔngwɛ́ɛ́ gi láà à zòàwùn kɛɛ, ke àle-mɛ̀ɛ̀' n laànɛ́-miɔn, ni n laànɛ́-loò, ni n laúá le.